جابه‌جایی مزارع زعفران رشتخوار به دیگر شهرها
رشتخوار ـ خبرنگار اطلاعات: محصول استراتژیک زعفران یا طلای سرخ رشتخوار که سالانه بیش از ۲۰ تن آن صادر می‌شود، سهم بسیار مهمی در سبد تولید محصولات کشاورزی این شهرستان دارد.

 

با این حال بحران آب و سوء مدیریت در منابع آبی باعث شده بسیاری از زعفرانکاران اقدام به جمع‌آوری پیازهای زعفران کنند و از مزارع این شهرستان (که مقام دوم تولید زعفران را در کشور داشته است) به شهرها و استان‌های دیگر کشور کوچ کنند.

این روزها که فصل آبیاری زعفران در شرق استان خراسان رضوی است متأسفانه کشاورزان زعفرانکار با کمبود و نبود آب مواجهند و علاوه بر این قیمت کارگر و شخم و آمایش زمین هم برای زغفرانکاران دو برابر شده است.

بهمن فرخی یکی از اعضای انجمن صنفی کشاورزی رشتخوار در این‌‌باره می‌گوید: این مسئله علاوه بر مشکلات اقتصادی فراوان می‌تواند در آینده نزدیک به نابودی بخش مهمی از اقتصاد شهرستان رشتخوار حتی استان خراسان رضوی که مبتنی بر زعفران است، شود.

وی می‌افزاید: اقلیم مورد نیاز کشت زعفران بیابانی و نیمه‌بیابانی است و کشاورزان بدون توجه به این امر و صرفاً برای تأمین آب اقدام به مهاجرت مزارع زعفران خود به دیگر شهرستان‌های برخوردار از منابع آبی زیرزمینی و آب‌های سطحی می‌کنند. در حالی که اقلیم این‌گونه شهرستان‌ها تناسبی با اقلیم مورد نیاز زعفران ندارد و اغلب به پوسیدگی و نابودی مزارع زعفران ظرف دو سه سال ابتدایی کشت می‌شود.

یک زعفرانکار رشتخواری، تغییر مزارع زعفران را از شهرستان رشتخوار به دیگر شهرستان‌های استان خراسان بویژه حاشیه شهر مشهد برای تأمین آب مورد نیاز مزرعه فاجعه‌آمیز برشمرد و گفت: از این طریق زعفرانکاران بیش از ۱۰۰۰ هکتار از مزارع رشتخوار به حاشیه شهر مشهد مهاجرت کرده و به کشت این محصول پرداخته‌اند.

حسن اکبری زعفران کار رشتخواری هم معتقد است: این روند در سایه بی‌توجهی مسئولان کشاورزی استان منجر به تکرار قصه پر غصه‌‌ سبزی‌های آلوده «کشف رود» مشهد به دلیل استفاده برخی از کشاورزان از آب و فاضلاب در مزارع خواهد شد و نهایتاً تولید زعفران آلوده، خسارت زیادی به برند جهانی زعفران ایران خواهد زد.

حسین چوپان دبیر انجمن کشاورزی رشتخوار هم می‌گوید: توجه نکردن مسئولان به این محصول در سال جاری، منجر به گسترش آفات عدیده‌ای شده است.

وی اضافه کرد: این آفات چندان مورد مطالعه و مداقه قرار نگرفته و غالباً ناشناخته‌اند و می‌رود که مزارع زعفران رشتخوار را خشک و نابود کند.

او اظهار می‌دارد: زمانی شهرستان رشتخوار یکی از قطب‌های تولید محصولات باغی بود و با هجوم «کرم سر شاخه‌خوار» متأسفانه امروز آن باغ‌های سرسبز را برای فرزندانمان به رویا و خاطره تبدیل کرده است.

وی یکی از معضلات زعفران را در شهرستان شورشدن آب برشمرد و می‌گوید: شوری آب نیز بسیاری از مزارع زعفران را در کانون خطر قرار داده و مسئولان و دولت باید با اجرای طرح‌های آب‌خیزداری نسبت به ترمیم آب‌های زیرزمینی و ذخیره آب تلاش کنند.

مدیر جهاد کشاورزی رشتخوار هم گفت: می‌دانیم ایران اولین تولیدکننده عمده زعفران است و ۹۰ درصد زعفران دنیا را تولید می‌کند و سابقه کشت این محصول در ایران به ۲۵۰۰ سال قبل باز می‌گردد.

محمدرضا عباسپور با اشاره به ۸۰ هزار هکتار از اراضی استان خراسان رضوی که زیر کشت محصول زعفران است، می‌گوید: زعفران سالانه برای بیش از ۱۸۰هزار نفر اشتغالزایی می‌کند.

وی می‌افزاید: با توجه به شدت یافتن خشکسالی در خطه پهناور خراسان و کاهش چشمگیر منابع آبی، کشت محصولات کم آب طلب مانند زعفران تنها راه فرار از بحران آب در حوزه کشاورزی است.

او یادآوری می‌کند: در سال ۹۴ درآمد تولید زعفران در مناطق جنوب استان خراسان بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

وی اظهار می‌دارد: در ابتدا کشت زعفران که در مناطق جنوبی استان خراسان آغاز شد، اما با توجه به تغییرات اقلیمی سطح زیرکشت این محصول به سمت شمالی استان در حال انتقال است و رشتخوار با سابقه ۶۰ ساله در کشت زعفران و داشتن ۶۰۰۰ هکتار سطح زیر کشت زعفران در حال حاضر به مقام چهارم استان در تولید این محصول رسیده است.

او اشاره می‌کند که حدود ۲۰ هزار نفر به کشت این محصول اشتغال دارند که میانگین تولید زعفران در رشتخوار ۲ر۳ کیلوگرم در هکتار است که درآمدی بیش از ۸۰ میلیارد تومان سالانه از فروش زعفران نصیب خانواده‌های زعفرانکار رشتخواری می‌شود.

وی در ادامه یادآور می‌شود: از ابتدای خرداد ۹۵ تاکنون حدود ۱۰۰۰ تن پیاز زعفران به شهرستان‌های استان خراسان از جمله قوچان، فریمان، چناران، نیشابور و مشهد انتقال یافته است و محل مزارع زعفران در استان تغییر کرده است.

او می‌گوید: کاهش دبی آب‌های زیر سطحی، خشک‌شدن آب دشت‌های رشتخوار و قنوات، شوری آب‌های موجود، کشت یک نوبت اراضی مرغوب برای زعفران و نبود امکان کشت مجدد با عملکرد مطلوب باعث تغییر و مهاجرت اراضی زعفران به دیگر شهرستان‌های استان خراسان شده است.

وی با اشاره به بحران آب و محدودیت‌های مالی پیش‌رو تأکید می‌کند: باید روش‌های سنتی و قدیمی تولید و فرآوری زعفران را برغم عملکرد پایین و بسیار گران نیز تمام می‌شود کنار گذاشت و از اصول علمی و نوین در کشت استفاده کرد.

این کارشناس کشاورزی در رشتخوار معتقد است: استفاده از پیازهای زعفران با وزن بالای ۸ گرم و سالم، نه فقط باعث افزایش تولید سال اول می‌شود، بلکه باعث تولید بیشتر پیاز شده و زمینه را برای افزایش عملکرد سال بعد هم فراهم می‌کند.

وی می‌گوید: کشت زعفران به صورت چاله‌ای نیز مردود شده و باید پیازها به صورت دانه تسبیحی به فاصله ۶ تا ۸ سانتیمتر و با عمق ۲۵ تا ۳۰ سانت کشت شود.

او با اشاره به یکی از آفات‌های شایع زعفران یادآوری می‌کند: آفات «کنه» با روش‌های رعایت بهداشت زراعی، استفاده از پیازهای سالم هنگام کشت و ضد عفونی کردن پیازها قابل کنترل است.

منبع : بانک خبر شهرستان رشتخوار |
برچسب ها : زعفران ,رشتخوار ,استان ,تولید ,مزارع ,خراسان ,استان خراسان ,مزارع زعفران ,تولید زعفران ,مورد نیاز ,شهرستان‌های استان ,شهرستان‌های استان خراسا